„Kiedy nie ma odwagi, to wszystkie pozostałe cnoty są bez znaczenia." Możesz być mądry, pracowity, uczciwy – ale jeśli nie masz odwagi działać, nic z tego nie wynika. Jacek Walkiewicz, polski psycholog i mówca, któremu ponad dziewięć milionów ludzi wysłuchało na TEDx, zbudował swoje życie wokół tej jednej, niepozornej cnoty. I płaci za nią realną cenę – też tę najwyższą.
Kim jest Jacek Walkiewicz?
Urodził się 28 stycznia 1962 roku w Nadarzynie, małej miejscowości pod Warszawą. Wychowywał się w czasach PRL-u, w rodzinie, która nie była zamożna, ale dała mu coś cenniejszego – wolność myślenia i odwagę do zadawania pytań. Jako młody chłopak marzył o byciu weterynarzem. Kochał zwierzęta, wyobrażał sobie życie, w którym będzie je leczyć.
Ale pierwszy akt odwagi? Rezygnacja z tego marzenia i wybór psychologii – w czasach stanu wojennego, kiedy psychologia była uważana za „naukę o wariatach". Rodzina pytała: „Po co ci to? Co z tego będziesz miał?" A on i tak poszedł tą drogą. W 1987 roku ukończył Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego.
Po studiach trafił do „Gazety Wyborczej", gdzie tworzył i zarządzał działem reklamy. To były czasy transformacji, gdy Polska się zmieniała, gdy wszystko było możliwe. Jak sam wspomina: „Nigdzie nie nauczyłem się tak dużo jak w Gazecie Wyborczej." Pracował z najlepszymi, uczył się od najlepszych.
Ale w pewnym momencie poczuł, że to nie jest jego droga. I tu pojawił się drugi akt odwagi – odejście z bezpiecznej korporacji. Miał dobrą pensję, stabilność, perspektywy. A mimo to odszedł – żeby realizować własną wizję. Od 1993 roku działa na rynku szkoleń. Przez ponad trzydzieści lat przeprowadził szkolenia dla ponad ośmiuset firm, tysiące ludzi przeszły przez jego warsztaty. Jest autorem bestsellerów „Pełna MOC możliwości", „Pełna MOC życia" i „Rozmyślnik" – łącznie ponad dwieście tysięcy sprzedanych egzemplarzy.
TEDx, który obejrzało dziewięć milionów ludzi
We wrześniu 2012 roku Walkiewicz wystąpił na TEDx Wrocław. Dwadzieścia minut, które obejrzało ponad dziewięć milionów ludzi – to najbardziej popularny polski TEDx w historii. I stamtąd pochodzi cytat, który definiuje całą jego filozofię:
„Statki w porcie są bezpieczne, ale rolą statków nie jest stać w porcie."
Walkiewicz jest też współautorem podcastu „W związku" – razem z żoną Moniką rozmawia o relacjach, miłości i tym, jak budować trwałe związki. Bo odwaga jest potrzebna nie tylko w karierze – jest potrzebna też w miłości, w otwieraniu się przed drugim człowiekiem, w mówieniu prawdy osobom, na których nam zależy.
Trzy historie, które definiują odwagę
Historia pierwsza – ojciec
Walkiewicz często opowiada o swoim ojcu, który był człowiekiem małomównym. Nie mówił „kocham cię", nie przytulał, nie okazywał emocji w sposób, jaki dziś uznalibyśmy za normalny. Przez lata młody Jacek myślał, że ojciec go nie kocha. Ale pewnego dnia zrozumiał coś ważnego: ojciec okazywał miłość inaczej – przez obecność, przez milczące siedzenie obok, przez to, że BYŁ.
I tu Walkiewicz musiał mieć odwagę – odwagę, żeby zmienić swoją perspektywę. Żeby przestać oceniać ojca według własnych standardów. Żeby zaakceptować jego sposób kochania. Ta historia uczy nas czegoś ważnego: czasem odwaga to nie wielkie gesty. Czasem odwaga to zmiana własnego myślenia.
Historia druga – kamper
Odkąd Walkiewicz jeździł za granicę, marzył o kamperze – jak niemieccy turyści. Widział ich na parkingach, na kempingach, na drogach Europy. I marzył. Śnił o tym dwadzieścia lat. W końcu, jako czterdziestolatek, mógł sobie na niego pozwolić. Miał pieniądze, czas, możliwości. I wtedy... zaczął się wahać. Pojawiły się wątpliwości: „A może to głupie?", „A może pieniądze lepiej zainwestować?", „A może to tylko fanaberia?"
„Dwadzieścia lat o tym marzyłem. Dzisiaj mogę to zrobić i nie wiem, czy tego chcę" – wspominał. To jest moment, który zna każdy z nas – moment, gdy marzenie może się spełnić, ale strach paraliżuje. Wtedy żona Monika powiedziała: „Jacek, zawsze mi mówiłeś, że marzenia są po to, żeby je realizować."
I kupił. Za sto tysięcy złotych. Po pięciu latach sprzedali go – bo był za ciasny. Kupili przyczepę. Czy żałował? Nie. Bo wreszcie WIEDZIAŁ jak to jest. Miał odwagę sprawdzić, zweryfikować, pójść dalej. Marzenia się realizuje, nie czeka – ale potrzeba odwagi, żeby zrobić pierwszy krok.
Historia trzecia – Parkinson
W 2023 roku Walkiewicz podzielił się informacją o diagnozie choroby Parkinsona. Choroba nieuleczalna, postępująca, zmieniająca całe życie. Dla wielu byłaby to katastrofa – koniec kariery, koniec marzeń, koniec publicznego życia.
Walkiewicz nie schował się. Nie zamilkł. Nie udawał, że nic się nie stało. Zamiast się załamać, napisał: „Zostałem wybrany z jakichś powodów. Może po to, aby inspirować tych, którzy potrzebują MOCy, nadziei i wiary w to, że dadzą radę." Po wyjściu od lekarza pomyślał tylko jedno słowo: „Carpe diem."
Wprowadził zmiany: więcej smakowania życia, więcej relacji, więcej podróży. Mniej pędzenia, więcej celebrowania. Mógł się schować. Mógł zamilknąć. Ale miał odwagę żyć głośniej. Miał odwagę pokazać innym, że nawet w obliczu choroby można żyć pełnią życia.
Najważniejszy cytat – zapamiętaj go
„Kiedyś się bałem i nie robiłem.
Dzisiaj się boję, ale robię."
— Jacek Walkiewicz
Odwaga NIE oznacza braku strachu. Odwaga oznacza działanie pomimo strachu. Strach nigdy nie zniknie – ale możesz działać pomimo niego. Bohater i tchórz czują to samo; różnica jest w tym, co robią z tym uczuciem.
Siedem lekcji Walkiewicza
Zaufanie + ryzyko + decyzja + zaangażowanie. Bez jednego z nich nie ma odwagi. To jak stołek na czterech nogach – usuń jedną i przewrócisz się.
Cytat Jana Sztaudyngera, który Walkiewicz uwielbia: motyl przyszpilony do gablotki jest stabilny – ale martwy. Próba unikania zmian to unikanie życia.
„Nie mogę" → „jeszcze nie umiem". „Muszę iść do pracy" → „idę do pracy". „Nie mam czasu" → „to nie jest mój priorytet". Słowa programują mózg – albo na odwagę, albo na strach.
Nie da się zmienić innych ludzi. Możesz ich inspirować, ale nie możesz ich zmusić. Potrzeba odwagi, żeby to zaakceptować i skupić się na sobie.
Ile razy niszczysz relacje, żeby wygrać spór? Potrzeba odwagi, żeby odpuścić. Żeby powiedzieć „okej, może masz rację" – nawet jeśli wiesz, że nie ma. Co ważniejsze – twoje ego czy twoja relacja?
Jedyne uczciwe porównanie to porównanie z tym, kim byłeś wczoraj. Czy jesteś lepszy niż rok temu? Czy się rozwijasz? Czy masz odwagę patrzeć na siebie uczciwie?
Czekanie na idealny moment, idealne warunki, idealną gotowość – to jest strach. Odwaga to zaczynać pomimo niedoskonałości. Idealnie przygotowany nie będziesz nigdy.
I na koniec – Walkiewicz mówi o odwadze w relacjach. „W związku nie chodzi o to, żeby nie mieć konfliktów. Chodzi o to, żeby mieć odwagę je rozwiązywać." Unikasz trudnych rozmów, zamiatasz problemy pod dywan? Potrzeba odwagi, żeby powiedzieć partnerowi prawdę. Żeby przyznać się do błędu. Żeby wybaczyć – i żeby odejść, kiedy trzeba.
Wyobraź sobie teraz swoje życie jako statek. Czy stoisz w porcie, bo „jeszcze nie czas"? Każdy z nas ma swoje liny, które trzymają nas w miejscu – strach przed porażką, strach przed opinią innych, wygoda i przyzwyczajenie. Ale te liny można odciąć. Potrzeba tylko odwagi.
Sprawdź też:
Søren Kierkegaard – Koncepcja Lęku. Jak Działać Pomimo Strachu? → Kazimierz Dąbrowski – Dezintegracja Pozytywna i Sztuka Przekraczania Siebie → Carl Rogers – Jak Zaakceptować Siebie i Żyć Autentycznie? →Sprawdź się!
7 pytań z kluczowych pojęć tego odcinka. Ile zapamiętałeś?
Pytanie 1 / 7
